ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

25 Νοεμβρίου: Ημέρα Πανελλαδικού Εορτασμού της Εθνικής Αντίστασης- Η επιχείρηση "Γοργοπόταμος"

Ημέρα Πανελλαδικού Εορτασμού της Εθνικής Αντίστασης καθιερώθηκε με πρωτοβουλία της κυβέρνησης του Ανδρέα Παπανδρέου το 1982 (νόμος 1582/82) και γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 25 Νοεμβρίου, για να τιμηθεί η αντίσταση των Ελλήνων κατά των κατοχικών δυνάμεων (Γερμανικών, Ιταλικών και Βουλγαρικών) την περίοδο 1941-1944.

 

Η 25η Νοεμβρίου δεν επιλέχθηκε τυχαία, καθώς είναι η ημερομηνία της ανατίναξης της Γέφυρας του Γοργοποτάμου το 1942, που θεωρείται ως η κορυφαία αντιστασιακή πράξη κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής.

 

Επιχείρηση «Γοργοπόταμος»

 Η κορυφαία αντιστασιακή πράξη κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής υπήρξε αποτέλεσμα της συνεργασίας των δύο μεγαλύτερων αντιστασιακών οργανώσεων, του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ, υπό την υψηλή καθοδήγηση Βρετανών κομάντος.

 
 

Το σχέδιο συνίστατο στην ανατίναξη μιας από τις τρεις γέφυρες Παπαδιάς, Ασωπού και Γοργοποτάμου (και οι τρεις βρίσκονται στον ορεινό όγκο του Μπράλλου), πάνω από τις οποίες διέρχεται η σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης-Αθηνών. Ήταν η μοναδική αξιόπιστη δίοδος προς τα λιμάνια της Νότιας Ελλάδας και η αχρήστευσή της θα προκαλούσε τη διακοπή του ανεφοδιασμού της γερμανικής στρατιάς του Ρόμελ στη Βόρεια Αφρική. Βρισκόμαστε λίγο πριν από την Μάχη του Ελ Αλαμέιν, που θα έκρινε πολλά για την πορεία των στρατιωτικών επιχειρήσεων στην περιοχή αυτή.

 

Τις επόμενες ημέρες, ο Μάιερς με τον λοχαγό Χάμσον κατόπτευσαν και τις τρεις πιθανές για σαμποτάζ περιοχές και έκριναν ότι η γέφυρα του Γοργοποτάμου ήταν ο ευκολότερος στόχος. Έπρεπε, όμως, να εξασφαλίσουν την υποστήριξη των αντάρτικων ομάδων για να έχει πιθανότητα επιτυχίας η επιχείρηση.

 

Στις 19 Νοεμβρίου 1942, ο συνταγματάρχης Μάιερς έσπευσε προς συνάντηση με τον Ναπολέοντα Ζέρβα, ηγέτη του ΕΔΕΣ στο Μαυρολιθάρι Φωκίδας. Την επομένη αφίχθη και ο ηγέτης του ΕΛΑΣ, Άρης Βελουχιώτης.

Όλοι συμφώνησαν ότι στόχος του σαμποτάζ θα ήταν η γέφυρα του Γοργοποτάμου, ενός παραποτάμου του Σπερχειού ποταμού. Τρεις ημέρες αργότερα έγινε η κατόπτευση του χώρου από κοινή ομάδα ανταρτών και στις 22 Νοεμβρίου καταστρώθηκε το τελικό σχέδιο. Η επιχείρηση ορίστηκε για τη νύχτα της 25ης Νοεμβρίου.

 

Η επιχείρηση τη νύχτα της 25ης Νοεμβρίου

Η γέφυρα του Γοργοποτάμου φυλασσόταν από 100 Ιταλούς και 5 Γερμανούς στρατιώτες. Η φρουρά διέθετε βαριά πολυβόλα και οπλοπολυβόλα και η εξουδετέρωσή της απαιτούσε κεραυνοβόλο ενέργεια.

 

Στην επιχείρηση αποφασίστηκε να λάβουν μέρος 150 άνδρες.

86 του ΕΛΑΣ, 52 του ΕΔΕΣ και οι 12 Βρετανοί κομάντος.

 

Το σχέδιο προέβλεπε την εξουδετέρωση ή την παρενόχληση της φρουράς από τους αντάρτες, την ώρα που οι κομάντος θα τοποθετούσαν τα εκρηκτικά για την ανατίναξη της γέφυρας.

 

Στις 11:07, το βράδυ της 25ης Νοεμβρίου, εκδηλώθηκε η επίθεση εναντίον της φρουράς και στα δύο άκρα της γέφυρας. Όλα κυλούσαν σύμφωνα με το σχέδιο και στη 1:30 το πρωί της 26ης Νοεμβρίου ανατινάχθηκε ένα τμήμα της γέφυρας για να ακολουθήσει στις 2:21 η ανατίναξη ενός δεύτερου, που την έβγαλε οριστικά εκτός λειτουργίας. Εν τω μεταξύ, ένα τρένο με Ιταλούς στρατιώτες εμποδίστηκε από τους αντάρτες και δεν μπόρεσε να προσφέρει ενισχύσεις.

 

Στις 4:30 το πρωί της 26ης Νοεμβρίου και ο τελευταίος αντάρτης είχε αποχωρήσει από την περιοχή του σαμποτάζ και βρισκόταν στην τοποθεσία Καλύβια, όπου ήταν το σημείο συνάντησης. Από τους 150 άνδρες που έφεραν σε πέρας την «Επιχείρηση Χάρλινγκ» μόνο τέσσερις τραυματίστηκαν, ενώ η φρουρά της γέφυρας έχασε 20 με 30 στρατιώτες.

 

Σε αντίποινα, λίγες ημέρες αργότερα στο χώρο της κατεστραμμένης γέφυρας εκτελέστηκαν 9 Έλληνες πατριώτες.

 

 

Η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου ήταν μία από τις μεγαλύτερες πράξεις δολιοφθοράς κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Προκάλεσε τον θαυμασμό όλης της κατεχόμενης Ευρώπης και έδωσε κουράγιο στον δοκιμαζόμενο ελληνικό λαό.

 

Όμως, οι επιπτώσεις της στο βορειοφρικανικό μέτωπο ήταν πολύ περιορισμένες, επειδή η εκτέλεση της επιχείρησης πραγματοποιήθηκε κατόπιν εορτής, έχοντας καθυστερήσει κατά δύο μήνες. Στο διάστημα αυτό, οι δυνάμεις του Ρόμελ, έχοντας χάσει τη Μάχη του Ελ Αλαμέιν, μετατοπίστηκαν δυτικότερα κι έτσι ο ανεφοδιασμός τους μέσω Ελλάδας δεν έπαιζε κανένα ρόλο.

 

Χρόνια αργότερα, κατά τον εορτασμό της 22ης επετείου, στις 29 Νοεμβρίου 1964, σημειώθηκε ένα τραγικό περιστατικό. Από την ανατίναξη μιας ξεχασμένης βόμβας σκοτώθηκαν 13 άνθρωποι και τραυματίστηκαν άλλοι 45.

 

Το 1982, η κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου καθιέρωσε την επέτειο της ανατίναξης της γέφυρας του Γοργοποτάμου ως επίσημο εορτασμό της Εθνικής Αντίστασης.

 

 

Bιβλία
– Θέμη Μαρίνου: «Αποστολή Harling 1942: Η επιχείρηση Γοργοπόταμου» («Παπαζήσης»)
– Κρις Γουντχάουζ: «Το μήλο της έριδος» («Εξάντας»)
– Έντι Μάιερς: «Η ελληνική περιπλοκή» («Εξάντας»)

 

Ταινίες
– «Γοργοπόταμος», ταινία μυθοπλασίας του Ηλία Μαχαίρα (1968)
– «Γοργοπόταμος», ντοκυμαντέρ του Σταύρου Στρατηγάκου (2006)

 

Πηγή: sansimera.gr

Διαβάστε επίσης

“Καλάθι του νοικοκυριού”: Μπαίνουν προϊόντα για καταναλωτές με σακχαρώδη διαβήτηΕλλάδα

Από την προσεχή Τετάρτη 30 Νοεμβρίου στο «καλάθι του νοικοκυριού» προστίθενται νέες κατηγορίες προϊόντων που αφορούν στους καταναλωτές που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη.   Συγκριμέ...

“Κιβωτός του Κόσμου”: Έρευνα της Οικονομικής Αστυνομίας σε όλες τις δομές και σε 15 στελέχη τηςΕλλάδα

Σε όλες τις δομές της «Κιβωτού του Κόσμου» και σε 15 άτομα που διοικούσαν την οργάνωση εστιάζεται η έρευνα που βρίσκεται σε εξέλιξη από την Οικονομική Αστυνομία.   Στο πλαίσιο της ...

Έξι χιλιάδες φυτά σχηματίζουν τη μορφή μιας κακοποιημένης γυναίκας στην Πλατεία ΑριστοτέλουςΕλλάδα

Τη μορφή μιας κακοποιημένης γυναίκας σχηματίζουν έξι χιλιάδες φυτά που τοποθετήθηκαν τις τελευταίες μέρες σε μια ζώνη πρασίνου στην πλατεία Αριστοτέλους, στο πλαίσιο δράσης του Δήμ...

Απογοητευτικά τα στοιχεία της 3ης Ετήσιας Έκθεσης για τη Βία κατά των ΓυναικώνΕλλάδα

Η3η Ετήσια Έκθεση για τη Βία κατά των Γυναικών της δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα και είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Δημογραφικής Οικογενειακής Πολιτικής κα...

Επεκτείνεται η ηλεκτρονική αίτηση επιδόματος ασθενείας – ατυχήματος και σε νέες κατηγορίες ασφαλισμένωνΕλλάδα

Επεκτείνεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής αίτησης επιδόματος ασθενείας σε ασφαλισμένους ειδικών κατηγοριών του τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (επιδοτούμενος άνεργος του ΔΥΠΑ (τέως ΟΑΕΔ), στρατεύσιμος, ο...

Δίκη-Μάτι: Η πρώτη μάρτυρας κατέθεσε πως έχασε τον αδελφό της εξαιτίας λάθος οδηγιών των ΑρχώνΕλλάδα

Ο αδελφός μου ίσως και να είχε σωθεί αν δεν είχε ακούσει τις Αρχές », κατέθεσε η πρώτη μάρτυρας στην δίκη για την τραγωδία στο Μάτι. Η δικηγόρος, που παρίσταται και ως Πολιτική Αγω...

Συνελήφθη για δεύτερη φορά γνωστός τράπερ – Βρέθηκε όπλο στο αυτοκίνητό τουΕλλάδα

Γνωστός τραγουδιστής της τραπ, 22 ετών, συνελήφθη τα ξημερώματα στην περιοχή της Ομόνοιας, μαζί με άλλα τρία άτομα, κατηγορούμενος για παράνομη οπλοφορία. Σημειώνεται, ότι ο τράπερ...

«Μπαίνει» η οικονομική αστυνομία στους τραπεζικούς λογαριασμούς και τις θυρίδες του πατέρα Αντωνίου και της πρεσβυτέραςΕλλάδα

Αίτημα για να ανοίξουν οι τραπεζικοί λογαριασμού και οι θυρίδες του πατέρα Αντωνίου και της πρεσβυτέρας, Σταματίας Γεωργαντή, έχει καταθέσει στην Ελληνική Ενωση Τραπεζών η οικονομι...