Με πλήθος εκπροσώπων από τον πολιτικό, ακαδημαϊκό και καλλιτεχνικό κόσμο τελέστηκε σήμερα στη Μητρόπολη Αθηνών η εξόδιος ακολουθία της κορυφαίας Ελληνίδας βυζαντινολόγου και ιστορικού Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, η οποία έφυγε από τη ζωή την περασμένη Δευτέρα σε ηλικία 99 ετών.
Η κηδεία πραγματοποιήθηκε δημόσια δαπάνη, μετά από απόφαση των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Παιδείας και Πολιτισμού, με χοροστατούντα τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμο.
Στην Μητρόπολη παρευρέθηκαν, μεταξύ άλλων:
- ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας
- ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης
- ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κώστας Χατζηδάκης
- η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη
- ο Υπουργός Ανάπτυξης Άκης Θεοδωράκης
- η Υφυπουργός Μετανάστευσης Σέβη Βολουδάκη
- ο Περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς
- η πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου
- η Μαριάννα Λάτση
- ο πρώην Πρύτανης ΕΚΠΑ Θεόδωρος Φορτσάκης
- ο νυν Πρύτανης Γεράσιμος Σιάσος
- ο Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας Φάνης Σπανός
- ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Δημήτρης Μάντζιος
- ο πρώην Υπουργός Άμυνας Νίκος Αποστολάκης
- η βουλευτής Θεοδώρα Τζάκρη
- η πρώην Υπουργός Άντζελα Γκερέκου
- από τον καλλιτεχνικό κόσμο ο Γιώργος Νταλάρας και η Μιμή Ντενίση
Νωρίς το πρωί το φέρετρο με τη σορό της σπουδαίας ακαδημαϊκού, τυλιγμένο με την ελληνική σημαία, μεταφέρθηκε στο παρεκκλήσι του μητροπολιτικού ναού, όπου εκτέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα. Πλήθος πολιτών σχημάτισε ουρές για να αφήσει ένα λουλούδι και να αποχαιρετήσει την Ελληνίδα που σφράγισε με την πορεία της το ευρωπαϊκό ακαδημαϊκό στερέωμα.
«Αναμετρήθηκε με τα μεγάλα – Έκανε τα αδύνατα δυνατά»
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας, στον επικήδειο λόγο του, αποχαιρέτησε την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ με λόγια γεμάτα συγκίνηση: «Αυτοκράτορες και φιλόσοφοι, Άγιοι και ποιητές υποδέχονται τώρα την Ελένη Αρβελέρ στην αιώνια ζωή. Όταν φεύγει ένας άνθρωπος που θαυμάσαμε ή που αγαπήσαμε σκεφτόμαστε όλα αυτά που δεν πρόλαβαν να γίνουν, που δεν πρόλαβαν να λεχθούν. Τον πόνο μας σήμερα απαλύνει το γεγονός ότι είναι τελικά αμέτρητα όσα η Ελένη Αρβελέρ μας πρόσφερε και μας είπε.
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ πέρασε στην αιωνιότητα των διαχρονικών και οικουμενικών Ελληνίδων και Ελλήνων χάρη σε ένα έργο ζωής. Ήταν ένα κορίτσι από τον Βύρωνα, μια αγωνίστρια της Εθνικής Αντιστάσεως που έθεσε τον εαυτό της υπεράνω μέτρων και συρμών. Ήταν μια Ιστορικός που ήθελε να αναμετρηθεί με την Ιστορία.
Γιατί όπως έλεγε, είχε διαγράψει από το λεξιλόγιό της τη λέξη “αδύνατον”. Δεν ήταν όμως αιθεροβάμων. Δεν εφησύχαζε μέσα σε ζωτικά ψεύδη και αυταπάτες. Όπως έλεγε, “ο εφησυχασμός είναι η μεγαλύτερη δειλία”. Και μόνο δειλή δεν υπήρξε. Πάντοτε θαρραλέα, είχε ως οδηγό της το “γνώθι σαυτόν”. Υπέβαλλε όλες τις αλήθειες, τις δικές της, αλλά και τις αλήθειες των άλλων, στη δοκιμασία του ορθολογισμού. Τις έθετε μία προς μία κάτω από το σκληρό φως της έρευνας, της εργασίας και του λόγου. Κι έτσι, όχι μόνο δεν εφησύχασε σε στερεότυπα, όχι μόνο δεν αναπαύτηκε περιστοιχισμένη από προκατασκευασμένα σχήματα, αλλά προχώρησε και κατέκτησε νέα εδάφη. Έτσι αναμετρήθηκε με τα μεγάλα. Και έτσι έκανε τα αδύνατα δυνατά. Με σχέδιο, με σκληρή δουλειά, με λόγο υπερήφανο, κοφτερό και ζυγισμένο».
Ο κ. Τασούλας έκλεισε λέγοντας: «Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ ήταν ένα υπόδειγμα αυθεντικότητας, πνευματικού θάρρους και ελευθερίας της σκέψης. Νίκησε το χρόνο με όλους τους τρόπους και σε όλα τα αλώνια. Με το έργο της, αλλά και με τη μακρά ζωή της. Και με το νεανικό πείσμα της κατόρθωσε να επιβεβαιώσει ότι η πνευματική εγρήγορση δεν γνωρίζει ηλικία. Το έργο της, αλλά και το υπόδειγμα σκέψης και ζωής που την αξίωσε να επιτύχει αυτό το έργο μπορεί να είναι πρότυπο και οδηγός για κάθε νέα και για κάθε νέο που θέλει να σπάσει στεγανά και να κατακτήσει κορυφές».
Ο επικήδειος του Κυριάκου Μητσοτάκη
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη διαδρομή της από τις γειτονιές του Βύρωνα μέχρι τη Σορβόννη, στη συνεισφορά της στον ελληνικό πολιτισμό και στην ξεχωριστή προσωπικότητά της: «Εκατό χρόνια ζωής γεμάτης από έρευνα, από γνώσεις, από στοχασμό. Από προσφορά στον πολιτισμό και στα κοινά. Μέσα σε δρόμους ανηφορικούς και δύσβατους, τους οποίους ποτέ μα ποτέ δεν φοβήθηκε. “Όλα όσα πέτυχα κι όσα ονειρεύτηκα, τα κατάφερα γιατί δεν ήξερα πως ήταν αδύνατα”, έλεγε η Ελένη. Γεύτησε έτσι μία διαδρομή από τις γειτονιές του Βύρωνα που την έφερε στο κέντρο του κόσμου, έχοντας την αναγνώριση σύσσωμη της ακαδημαϊκής κοινότητας, αλλά και την αγάπη και τον σεβασμό όλων των απλών ανθρώπων και στις δύο πατρίδες της».
Ο κ. Μητσοτάκης μοιράστηκε ένα χειρόγραφο που του είχε δώσει η ίδια το 2015, ενθαρρύνοντάς τον να αναλάβει την ηγεσία της Ν.Δ.: «Ήταν σκέψεις γραμμένες στο χέρι από την ίδια σε πολυτονικό. Σε ένα χειρόγραφο το οποίο μου έδωσε το 2015, όταν με ενθάρρυνε τότε να αναλάβω την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας και από τότε το κρατώ σαν ένα πολύτιμο κειμήλιο. Είναι ένας επίλογος που θεωρώ ότι αφορά όλους μας. Γι’ αυτό και ένα απόσπασμα το μοιράζομαι σήμερα μαζί σας: “Όταν πτωχεύσουνε οι πλούσιοι, δεν θα πλουτίσουν οι φτωχοί. Μα όταν κυβερνούν ανίκανοι, ένοχοι είναι οι ικανοί και όταν μόνο οι ανάξιοι μιλούνε για αξίες, τότε η απαξίωση θα είναι γενική”».
«Καλό σου ταξίδι, αγαπημένη μου Ελένη», έκλεισε ο Πρωθυπουργός.
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ άφησε πίσω της ένα έργο που σφράγισε την παγκόσμια βυζαντινολογία και μια παρακαταθήκη πνευματικού θάρρους, ελευθερίας σκέψης και αγάπης για την Ελλάδα.
