Το κινητό «εκθρόνισε» την τηλεόραση - Βασική πηγή ενημέρωσης στην Ελλάδα τα social media, σύμφωνα με έρευνα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Είναι πλέον γεγονός: για την πλειονότητα των πολιτών στην Ελλάδα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν την κυρίαρχη πηγή ενημέρωσης για πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα. Σύμφωνα με την έρευνα Ευρωβαρόμετρο Flash «Social Media 2025» του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία δημοσιεύθηκε χθες και διεξήχθη τον Ιούνιο, οι προτιμήσεις των Ελλήνων πολιτών διαφοροποιούνται αρκετά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Στην Ελλάδα, το 56% των συμμετεχόντων στη διαδικτυακή δημοσκόπηση απάντησε ότι για θέματα της επικαιρότητας προτιμά να ενημερώνεται από social media πλατφόρμες, με τον μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ενωση να είναι στο 40%. Για περισσότερους από επτά στους δέκα Ευρωπαίους, βασική πηγή ενημέρωσης παραμένει η τηλεόραση, μέσο που στην Ελλάδα κατέλαβε τη δεύτερη θέση, καθώς 54% των ερωτηθέντων στη χώρα μας την ξεχώρισε ως προτιμότερη πηγή ενημέρωσης. Μόλις το 34% των Ελλήνων –και 41% των Ευρωπαίων– ενημερώνεται από εφημερίδες, περιοδικά και τις διαδικτυακές τους ιστοσελίδες.
Τα παραπάνω ποσοστά μπορεί να μοιάζουν αναμενόμενα για τις νεότερες γενιές, αλλά, με βάση πάντα την έρευνα, η πλειονότητα κι άλλων ηλικιακών ομάδων προτιμά πλέον να ενημερώνεται από τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Τα ποσοστά διαμορφώνονται ως εξής:
Σε ποια μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όμως, αναφερόμαστε συγκεκριμένα; Εδώ οι προτιμήσεις των Ελλήνων πολιτών συνάδουν με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Την πρωτοκαθεδρία ως πηγή πληροφοριών για το τι συμβαίνει στον κόσμο διατηρεί το Facebook, με το YouTube να βρίσκεται στη δεύτερη θέση. Ακολουθούν το Instagram και το TikTok, με το πάλαι ποτέ κατεξοχήν ενημερωτικό μέσο X, πρώην Twitter, να βρίσκεται στην τελευταία θέση. Οι προτιμήσεις, όπως είναι αναμενόμενο, διαφοροποιούνται με βάση την ηλικία, αλλά όχι δραματικά. Πιο αναλυτικά, στην Ελλάδα, οι 15-24 ετών ενημερώνονται κατά βάση μέσω Instagram – όλες οι υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες επιλέγουν το Facebook.
Σχεδόν τέσσερις στους δέκα (37%), τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ε.Ε., απάντησαν ότι ακολουθούν influencers –δημιουργούς περιεχομένου– στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αλλά το 51% των ερωτηθέντων στη χώρα μας τόνισε ότι χρησιμοποιεί τα μέσα χωρίς να ακολουθεί τέτοιες «προσωπικότητες». Μόλις το 11% των Ελλήνων συμμετεχόντων δήλωσε ότι δεν χρησιμοποιεί καθόλου τα social media, με τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο να βρίσκεται στο 24%.
Την πρώτη θέση ανάμεσα στις πλατφόρμες διατηρεί το Facebook, με το YouTube να έρχεται δεύτερο.
Δεν είναι τυχαίο ότι τη σημερινή εποχή η πλειονότητα των πολιτών προτιμά τη γρήγορη, σύντομη ενημέρωση που βρίσκει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μια από τις ερωτήσεις της έρευνας αφορούσε τις προτιμότερες μορφές ενημέρωσης.
«Σύντομες δημοσιεύσεις κειμένου», όπως εικόνες με σύντομο κείμενο, ήταν η κορυφαία απάντηση τόσο στην Ε.Ε. (46%) όσο και στην Ελλάδα (48%), ενώ ακολούθησαν τα βίντεο διαρκείας κάτω του ενός λεπτού και ύστερα τα βίντεο μεσαίας διαρκείας, ενός με πέντε λεπτών.
Γενικά, όμως, ο κόσμος μοιάζει να μην ενημερώνεται τακτικά σε μεγάλα ποσοστά. Μόλις το 30% των Ελλήνων συμμετεχόντων απάντησε ότι χρησιμοποιεί τα παραδοσιακά μέσα για την ενημέρωσή του αρκετές φορές την ημέρα, ενώ το 51% δήλωσε ότι προτιμά άλλες ψηφιακές πηγές – με τα αντίστοιχα ποσοστά στην Ε.Ε. να διαμορφώνονται σε 37% και 35%. Ορισμένοι απάντησαν ότι ενημερώνονται –από οποιαδήποτε πηγή– μία φορά την ημέρα, κι άλλοι πολλές φορές την εβδομάδα.
Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί τόνισαν ότι θεωρούν πως την εβδομάδα πριν απαντήσουν στις συγκεκριμένες ερωτήσεις είχαν προσωπικά εκτεθεί σε παραπληροφόρηση και ψευδείς ειδήσεις. Πιο συγκεκριμένα, το 42% των Ελλήνων ερωτηθέντων σημείωσε ότι εκτίθεται συχνά ή πολύ συχνά σε τέτοιου είδους φαινόμενα, με τον αντίστοιχο μέσο όρο στην Ε.Ε. να είναι στο 35%, αναδεικνύοντας ότι η παραπληροφόρηση συνεχίζει να αποτελεί σημαντική πρόκληση για όλες τις χώρες της Ενωσης.
Η ευρωπαϊκή πολιτική
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Γενικής Διεύθυνσης Επικοινωνίας του Κοινοβουλίου στην Ελλάδα, η πλειονότητα των Ευρωπαίων πολιτών (66%) θεωρεί σημαντικό ότι η χώρα τους είναι μέλος της Ε.Ε. Μόλις το 22%, όμως, δηλώνει ότι παρακολουθεί συχνά τι συμβαίνει στην ευρωπαϊκή πολιτική. Στην Ελλάδα, επτά στους δέκα δήλωσαν ότι παρακολουθούν τις εξελίξεις στην πολιτική της Ε.Ε., έστω και περιστασιακά.
