Μετά την έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος 129/2025 (ΦΕΚ Δ’ 194/15.05.2025), επικράτησε μεγάλη ανησυχία σε τοπικές κοινωνίες, ιδιοκτήτες και τεχνικούς φορείς για το μέλλον των εκτός σχεδίου οικοπέδων και των μικρών οικισμών. Ωστόσο, ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, Ευθύμιος Μπακογιάννης, έδωσε σημαντικές διευκρινίσεις που αποσαφηνίζουν τη λειτουργία του ΠΔ και απαντούν στις κύριες ανησυχίες.
Οι βασικές θέσεις του Υπουργείου – Τι ισχύει σήμερα
Κατά την παρέμβασή του σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ ο κ. Μπακογιάννης δήλωσε ρητά:
«Σήμερα ισχύουν οι όροι δόμησης που είχαμε και θα συνεχίσουμε να τους έχουμε μέχρι να γίνουν τα ΠΔ των οικισμών»
Συγκεκριμένα:
Το νέο ΠΔ δεν καταργεί ούτε τροποποιεί αυτομάτως τους υφιστάμενους όρους δόμησης των οικισμών και των εκτός σχεδίου περιοχών.
• Οι οικοδομικές άδειες εξακολουθούν να εκδίδονται με βάση το ισχύον θεσμικό καθεστώς.
• Οι περιοχές που ήταν άρτιες και οικοδομήσιμες, παραμένουν ως έχουν μέχρι να ολοκληρωθούν οι οριοθετήσεις μέσω Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ).
Τι φέρνει το ΠΔ 129/2025
Ο κ. Μπακογιάννης εξηγεί ότι το ΠΔ 129/2025:
- Θέτει προδιαγραφές και μεθοδολογία για την οριοθέτηση οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων, συμπεριλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923.
• Δεν λειτουργεί ως απαγορευτικό διάταγμα αλλά ως εργαλείο ασφάλειας δικαίου και πολεοδομικής τακτοποίησης.
• Στόχος είναι να διαμορφωθούν σαφή, σταθερά και νόμιμα όρια οικισμών, μέσω ΤΠΣ που θα αναλάβουν οι δήμοι.
Γιατί υπάρχει ανησυχία;
Πολλοί ιδιοκτήτες και επαγγελματίες εκφράζουν φόβους ότι:
- Το ΣτΕ έχει ήδη ακυρώσει οριοθετήσεις οικισμών (π.χ. στο Πήλιο και το Ρέθυμνο), με αποτέλεσμα χιλιάδες οικόπεδα να θεωρούνται “αδόμητα” de facto.
• Το νέο ΠΔ θα μπορούσε να ενισχύσει αυτή την τάση αποδόμησης της εκτός σχεδίου δόμησης, αν δεν συνοδευτεί από μεταβατικές ρυθμίσεις ή σαφείς οδηγίες.
Η ΠΟΜΙΔΑ έχει επισημάνει την ανάγκη για νομική προστασία των ιδιοκτητών που αγόρασαν ή κληρονόμησαν ακίνητα με τεκμηριωμένη οικοδομησιμότητα.
Ποιες λύσεις προτείνει το ΥΠΕΝ;
Σύμφωνα με τον κ. Μπακογιάννη, το Υπουργείο προσανατολίζεται:
- Στην υποστήριξη των Δήμων ώστε να προχωρήσουν γρήγορα σε Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ) με σαφή οριοθέτηση.
- Στην προώθηση νομοθετικών ρυθμίσεων για να ενσωματωθούν στα όρια των οικισμών και γειτονικές εκτάσεις που έχουν μορφολογική/λειτουργική συνέχεια.
- Στην αποσαφήνιση των περιοχών που διατηρούν οικοδομησιμότητα, ακόμα κι αν δεν έχουν επίσημα ΦΕΚ οριοθέτησης, με βάση το ισχύον πλαίσιο.
Τι πρέπει να κάνουν οι Δήμοι;
Όπως γράψαμε και σε προηγούμενο άρθρο μας οι Δήμοι καλούνται να κινηθούν άμεσα και να:
Εντοπίσουν τους οικισμούς που στερούνται οριοθέτησης ή έχουν αδύναμη θεσμική κατοχύρωση.
• Αναθέσουν ή συντάξουν μελέτες για τα ΤΠΣ και την οριοθέτηση.
• Ενημερώσουν τους κατοίκους για τη διαδικασία, καθησυχάζοντας τις ανησυχίες.
Ο κ. Μπακογιάννης επισήμανε ότι ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι κομβικός και πως το ΠΔ προσφέρει εργαλεία, όχι εμπόδια.
Το ΠΔ 129/2025 δεν “παγώνει” ούτε αλλάζει αυτόματα την οικοδομησιμότητα των εκτός σχεδίου οικοπέδων και των μικρών οικισμών. Όμως, οι εξελίξεις στα πολεοδομικά και νομολογιακά δεδομένα απαιτούν συντονισμένη δράση από τους Δήμους, σαφείς οδηγίες από το Υπουργείο και θεσμική στήριξη για την αποφυγή αδικιών και απώλειας περιουσιών.
Ο κίνδυνος δεν είναι το ΠΔ, αλλά η αδράνεια στην εφαρμογή του.
myota.gr
