Σε μια ημερίδα με θέμα «Κακοποίηση Ζώων από τον άνθρωπο & Κακώσεις ανθρώπων από τα ζώα», που διοργάνωσαν ο δήμος Θεσσαλονίκης, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Ιατροδικαστικής – Ψυχιατροδικαστικής του ΑΠΘ, παρουσιάστηκε το ψυχολογικό και κοινωνικό προφίλ των κακοποιητών ζώων. Όπως τονίστηκε, οι δράστες αυτοί συχνά πάσχουν από αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας και, παρά την αύξηση των καταγγελιών, παραμένουν συχνά ατιμώρητοι.
Το προφίλ του κακοποιητή
Η ψυχίατρος-ψυχοθεραπεύτρια Αλκηστή-Μαρία Ηγουμενάκη ανέφερε ότι τα κύρια χαρακτηριστικά της αντικοινωνικής διαταραχής προσωπικότητας, που συναντώνται στους κακοποιητές ζώων, περιλαμβάνουν σκληρότητα, αδιαφορία για τα συναισθήματα των άλλων, αδυναμία διατήρησης μακροχρόνιων σχέσεων, επιθετικότητα, έλλειψη τύψεων και τάση για ψευδείς δηλώσεις. Επιπλέον, ανέφερε ότι πολλές γυναίκες σε καταφύγια έχουν δηλώσει ότι οι σύντροφοί τους είχαν τραυματίσει ή σκοτώσει κατοικίδια ζώα, συχνά μπροστά στα παιδιά τους. «Οι γονείς τείνουν να αντιμετωπίζουν πιο επιεικώς την κακοποίηση ζώων από αγόρια σε σχέση με τα κορίτσια», πρόσθεσε.
Η κοινωνιολόγος-εγκληματολόγος Μαρία-Ελένη Γκρέμου επισήμανε ότι οι κακοποιητές ζώων συχνά παρουσιάζουν έλλειψη ενσυναίσθησης, δυσκολία στην αναγνώριση του πόνου, σαδιστικές τάσεις, αντικοινωνική συμπεριφορά και μειωμένη αίσθηση ευθύνης. Πολλοί από αυτούς έχουν βιώσει κακοποίηση κατά την παιδική τους ηλικία.
Ποινικές διώξεις και προκλήσεις
Η εισαγγελέας Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης, Αικατερίνη Καραγιαννακίδου, παρουσίασε στοιχεία για τις ποινικές διώξεις που ασκήθηκαν για παραμέληση και κακοποίηση ζώων από το 2020 έως το τέλος του 2024. Σύμφωνα με τα στοιχεία, έχουν ασκηθεί 727 διώξεις, αλλά οι περισσότερες περιπτώσεις κατέληξαν στο αρχείο λόγω αγνώστων δραστών. «Οι κλειστές κοινωνίες δεν μιλούν, και είναι δύσκολο να εντοπιστούν οι δράστες. Επίσης, πολλές φορές οι δήμοι δεν συνεργάζονται και οι κτηνιατρικές εκθέσεις είναι ελλιπείς», ανέφερε. Ζήτησε τη δημιουργία ενός εθνικού μητρώου για τα καταφύγια ζώων, καθώς κανένα από αυτά δεν πληροί τις νομικές προϋποθέσεις για αδειοδότηση.
Ζώα ως εύκολα θύματα
Η Δήμητρα Ψάλλα, καθηγήτρια του ΑΠΘ και διευθύντρια του Εργαστηρίου Παθολογικής-Ανατομικής, τόνισε ότι τα ζώα συχνά γίνονται θύματα κακοποίησης λόγω της ευκολίας με την οποία μπορούν να εκτεθούν σε βία. «Η κακοποίηση ζώων δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μεμονωμένο γεγονός, αλλά ως μέρος της ευρύτερης βίας που παρατηρείται στην κοινωνία. Ο δράστης πιστεύει ότι δεν θα αντιμετωπίσει συνέπειες, καθώς θεωρεί ότι κανείς δεν ενδιαφέρεται για τα αδέσποτα», δήλωσε.
Ρόλος της Αστυνομίας και νομικές προκλήσεις
Ο αξιωματικός της ΕΛ.ΑΣ. Γεώργιος Παπαδόπουλος ανέφερε ότι η Αστυνομία συλλέγει όλα τα απαραίτητα στοιχεία μετά από καταγγελίες για κακοποίηση ζώων. «Δεν αφήνουμε καμία καταγγελία χωρίς έλεγχο», τόνισε. Ωστόσο, η εισαγγελέας Πρωτοδικών Αθηνών, Μαγδαληνή Καλπακίδου, επισήμανε ότι, παρά τις αυστηρές ποινικές και διοικητικές κυρώσεις, το πρόβλημα παραμένει ανεπίλυτο. «Ο φόνος, ο βασανισμός, οι κυνομαχίες, η σεξουαλική κακοποίηση και η εγκατάλειψη νεογέννητων ζώων αποτελούν κακουργήματα, αλλά το κύριο ζήτημα είναι η αναγνώριση και η σύλληψη των δραστών», δήλωσε. Προτείνει την επιτάχυνση των δικών και την αυτόφωρη διαδικασία για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του φαινομένου.
Ευαισθητοποίηση και πρόληψη
Ο αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος και Αστικού Πρασίνου του δήμου Θεσσαλονίκης, Βασίλης Διαμαντάκης, τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών πρόληψης και την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης. «Η κοινωνία αρχίζει να καταγγέλλει περιστατικά κακοποίησης ζώων, κάτι που είναι ενθαρρυντικό», ανέφερε. Παράλληλα, ανακοίνωσε τη λειτουργία ενός δημοτικού κτηνιατρείου, το οποίο αναμένεται να ξεκινήσει τη λειτουργία του τον Μάιο.
Η σημασία της ενιαίας υγείας
Στον χαιρετισμό του, ο υφυπουργός Παιδείας και καθηγητής κτηνιατρικής στο ΑΠΘ, Νικόλαος Παπαϊωάννου, ανέφερε το δόγμα της ενιαίας υγείας, που ενώνει την υγεία των ανθρώπων, των ζώων και του περιβάλλοντος. Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Υγείας, Δημήτρης Βαρτζόπουλος, στον γραπτό του χαιρετισμό, υπογράμμισε τις βαθιές κοινωνικές και νομικές προεκτάσεις της κακοποίησης ζώων, αναδεικνύοντας την ανάγκη για ευαισθητοποίηση και δράση.
