Ο Κώστας Παναγόπουλος της Alco μιλά στο TheTOC για τις δημοσκοπήσεις, τα ποσοστά των κομμάτων και τις παγιωμένες τάσεις
Μια συζήτηση με τον Κώστα Παναγόπουλο, Διευθύνοντα Σύμβουλο της εταιρείας δημοσκοπήσεων ALCO είναι πολύ ενδιαφέρουσα γιατί οδηγεί στις αναλύσεις των δημοσκοπήσεων κάτι που δεν είναι τόσο εφικτό όταν αυτές παρουσιάζονται στον περιορισμένο χρόνο ενός δελτίου ειδήσεων.
Επιχειρήσαμε μια ανατομία της κινητικότητας του εκλογικού σώματος, τον προσδιορισμό των ορίων και των δυναμικών των πολιτικών σχηματισμών, καθώς και τη χαρτογράφηση των εκλογικών κινδύνων που αντιμετωπίζουν τόσο η κυβέρνηση όσο και τα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Δημοσκοπικά ευρήματα και παγιωμένες τάσεις - Ο χρονικός ορίζοντας των Χριστουγέννων
Έχουμε ήδη αρκετές δημοσκοπήσεις για τον δεύτερο μήνα του φθινοπώρου. Η εικόνα που διαμορφώθηκε τον Σεπτέμβριο είναι η ΕΛΑΣ να φρενάρει ή να χάνει δυνάμεις και το ΠΑΣΟΚ να σταθεροποιείται ή να ανεβαίνει. Αυτή η εικόνα τείνει να παγιωθεί; Πού οφείλονται τα δημοσκοπικά δεδομένα και για τα δύο κόμματα και πόσο πιθανόν είναι να τη δούμε την ίδια εικόνα και τον Νοέμβριο;
Να πω καταρχήν ότι για την ώρα πρόκειται για παρατήρηση και όχι για τάση. Η τάση θα υπάρχει αν η εικόνα αυτή εξελιχθεί έτσι και μετά από 1-2 μήνες. Δηλαδή, αν έχεις μια διάρκεια κάποιων μηνών, τότε μόνο μιλάμε για τάση. Για την ώρα είναι ένα δημοσκοπικό εύρημα.
Άρα για τάση μπορούμε να μιλάμε τον Δεκέμβριο;
Για τάση μπορούμε να μιλάμε ακριβώς κοντά στα Χριστούγεννα. Για την ώρα είναι εύρημα.
Από πού προέρχονται οι ψηφοφόροι που ενισχύουν το ΠΑΣΟΚ;
Σε σύγκριση με τις αρχές του καλοκαιριού έχουμε αυξημένη μετακίνηση προς το ΠΑΣΟΚ ψηφοφόρων που είχαν επιλέξει τη Νέα Δημοκρατία το 2023. Δεν είναι κάτι θεαματικό, αλλά είναι αυξημένη. Παράλληλα, καταγράφεται ακόμη μεγαλύτερη μετακίνηση ανθρώπων που στις εκλογές του 2023 είχαν ψηφίσει ΣΥΡΙΖΑ. Αυτές είναι οι δύο πηγές από τις οποίες προκύπτει η ενίσχυσή του αυτή την περίοδο.
Έχουμε τα προφίλ αυτών των ψηφοφόρων που είχαν επιλέξει τη Νέα Δημοκρατία και τον ΣΥΡΙΖΑ το 2023 και τώρα πάνε στο ΠΑΣΟΚ;
Είναι τόσο μικρά τα μεγέθη που δεν μπορεί κανείς να μιλάει εδώ για προφίλ. Μιλούμε για μονάδες ανθρώπων σε μια δημοσκόπηση 1.000 ατόμων. Άρα είναι άτοπο να πει κανείς οτιδήποτε τέτοιο. Ωστόσο, τα πολιτικά αίτια είναι καθαρά. Πολιτικά, για όσους μετακινούνται από τη Νέα Δημοκρατία, το αίτιο είναι η δυσαρέσκεια. Για εκείνους που προέρχονται από τον ΣΥΡΙΖΑ του 2023, ας θυμηθούμε ότι πρόκειται για ανθρώπους που στο παρελθόν ψήφιζαν ΠΑΣΟΚ επί χρόνια.
Η αναδιάταξη στην αντιπολίτευση - Η σταθερή άνοδος του ΠΑΣΟΚ και το φρενάρισμα της ΕΛΑΣ
Πέρα από τις δύο δεξαμενές, τι άλλο εκτιμάτε ότι βοήθησε το ΠΑΣΟΚ να δείχνει αυτή τη μικρή μεν, αλλά σταθερή για δύο μήνες ανάκαμψη;
Το "μικρή" δεν είναι ακριβώς ο σωστός χαρακτηρισμός. Όταν έχεις δημοσκοπικά ποσοστά σε πρόθεση ψήφου της τάξεως του 10% και πας στο 11 ή στο 11,5, μιλάμε για ένα 10 με 15% πάνω στο προηγούμενο ποσοστό σου. Δεν είναι μικρό. Θα την ερμήνευα εγώ πολιτικά ως απότοκο μιας συγκροτημένης προσπάθειας, εκεί πέριξ της εβδομάδας της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, να παρουσιαστεί προγραμματικός λόγος, και μάλιστα σε σταθερή βάση. Πιστεύω ότι αυτό τον βοήθησε.
Μια εικόνα κυβερνησιμότητας, δηλαδή;
Ναι. Η αλήθεια είναι, Δημήτρη, ότι το ΠΑΣΟΚ για πάρα πολύ καιρό δεν μας είχε συνηθίσει σε τέτοιου είδους λόγο. Ο λόγος ήταν καθαρά αντιπολιτευτικός. Σε ορισμένες περιπτώσεις ήταν κι ένας λόγος γενικότερης άρνησης των πάντων. Εκτιμώ ότι όταν πήγε σε έναν διαφορετικό τρόπο έκφρασης, είδε και οφέλη. Το ζήτημα είναι πόσο μπορεί να το συνεχίσει αυτό σε επίπεδο τέτοιο που να έχει απήχηση στην κοινωνία.
Μέτρησε και το ότι το τελευταίο διάστημα δεν έχουμε στο ΠΑΣΟΚ εκείνη την πολυφωνία στελεχών, όπου ο καθένας έλεγε τη δική του άποψη;
Νομίζω ότι και αυτό έχει συμβάλει. Και αυτό επίσης έχει οδηγήσει στο να μην υπάρχει δημόσια συζήτηση για εσωκομματικά ζητήματα στο ΠΑΣΟΚ. Και αυτό ωφέλησε.
Η κάμψη της ΕΛΑΣ, τα άστοχα μηνύματα και η αντοχή του ΣΥΡΙΖΑ
Τι έχει αλλάξει στην ΕΛ.Α.Σ ; Μιλάμε για σταθεροποίηση ή για πτώση;
Τον Σεπτέμβριο και στις αρχές Οκτωβρίου εμφανίζει υποχώρηση σε σχέση με τα ποσοστά των αρχών του καλοκαιριού. Αυτό οφείλεται, πρώτον, στο ότι πολίτες προερχόμενοι από το ΚΚΕ, οι οποίοι επέλεγαν την ΕΛ.Α.Σ., έχουν επιστρέψει στο Κομμουνιστικό Κόμμα. Δεύτερον, αυτή η απώλεια δεν αναπληρώθηκε με αύξηση των μετακινήσεων από άλλες πηγές, για παράδειγμα από ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ του 2023. Αυτή η ροή έχει σταθεροποιηθεί. Επομένως, οι απώλειες δεν αντισταθμίστηκαν ούτε για να διατηρηθούν τα ποσοστά ούτε, πολύ περισσότερο, για να αυξηθούν.
Έχει να πάρει η ΕΛΑΣ από τον ΣΥΡΙΖΑ του 2023 κάτι άλλο ή ότι ήταν να πάρει το πήρε;
Δεν θα έλεγα ότι πρέπει να είμαστε τόσο οριστικοί. Θα έλεγα ότι αυτό που είχε να πάρει φαίνεται να έχει παγιωθεί τον Σεπτέμβριο και μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου, χωρίς να έχει αυξηθεί περισσότερο. Όμως υπάρχουν αρκετοί ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ του 2023 που σήμερα είναι αναποφάσιστοι. Θα δούμε τι θα κάνουν.
Πόσο επηρεάζει τελικά τη μη άνοδο του κ. Τσίπρα το ότι ο ΣΥΡΙΖΑ εξακολουθεί να υπάρχει ως κόμμα και δεν ανέστειλε τη λειτουργία του, όπως ήταν το αρχικό σχέδιο;
Την επηρεάζει, Δημήτρη. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, όταν ήταν αμφίβολο αν θα εξακολουθήσει να υπάρχει ως κόμμα, αποτυπωνόταν στις δημοσκοπήσεις γύρω στο 1%, σε μερικές και κάτω από εκεί. Και τώρα αποτυπώνεται μεταξύ 1,5% και 2%. Άρα κάποιοι ψηφοφόροι, βλέποντας ότι το κόμμα εξακολουθεί να λειτουργεί, υπάρχει, πήγε και σε μια συλλογική ηγεσία, επιλέγουν και πάλι τον ΣΥΡΙΖΑ. Και αυτό, ναι, έχει επηρεάσει.
Από αυτές τις δύο δεξαμενές, την Κουμουνδούρου και το ΚΚΕ, ο κ. Τσίπρας μπορεί να δει κι άλλες διαρροές τους επόμενους μήνες.
Σε ό,τι αφορά τους ψηφοφόρους που είχαν επιλέξει το Κομμουνιστικό Κόμμα, όχι. Γιατί σχεδόν έχει μηδενιστεί η μετακίνηση αυτή, δεν μπορεί να χαθεί κάτι περισσότερο. Σε ό,τι αφορά το τι θα συμβεί με τους αναποφάσιστους που προέρχονται από τον ΣΥΡΙΖΑ, ή τους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ του 2023 γενικότερα, θα πρέπει να αφήσουμε πολλά ερωτηματικά και ανοιχτές πιθανότητες. Διότι μιλούμε για ένα εκλογικό σώμα που και αισθάνεται ότι έχει πολλές επιλογές και ασκεί πολλές επιλογές.
Το ταβάνι της ΕΛΑΣ και η Θεσσαλονίκη που δεν κερδήθηκε
Έρχεται το ερώτημα που απασχολεί τα στελέχη του Αλέξη Τσίπρα, αν δηλαδή με βάση τη φωτογραφία της στιγμής μπορούμε να πούμε ότι το δημοσκοπικό ταβάνι της ΕΛΑΣ είναι το 15,5 με 16%.
Θα απέφευγα να κάνω εκτιμήσεις και αναγωγές αναποφάσιστων. Θα έλεγα ότι αυτό που βλέπουμε αυτή την ώρα είναι ότι η δυναμική που ανέπτυξε η ΕΛΑΣ από τον Μάιο, που ανακοινώθηκε, μέχρι τα μέσα Ιουνίου, έχει ανακοπεί και ελαφρώς αντιστραφεί. Αυτό προφανώς δεν είναι καλό ως εξέλιξη. Υποθέτω, και βασίμως, ότι η εμφάνιση στη Θεσσαλονίκη και κυρίως όσα επακολούθησαν, με κάποια σειρά άστοχων ή και αντικρουόμενων δηλώσεων, έχουν συμβάλει σε αυτό. Ας δούμε ποιες θα είναι οι πολιτικές κινήσεις του κ. Τσίπρα και της ΕΛΑΣ τις επόμενες εβδομάδες














