Ο Σεπτέμβριος ήταν ένας από τους πιο «γεμάτους» δημοσκοπικά μήνες, καθώς σχεδόν όλες οι μεγάλες εταιρείες μέτρησης κατέγραψαν το πολιτικό σκηνικό πριν ή, κυρίως, μετά τη ΔΕΘ.
MARC, Pulse, MRB, Opinion Poll, GPO, Alco, Palmos Analysis, Prorata, Real Polls, Metron Analysis δίνουν διαφορετικές επιμέρους εικόνες, αλλά η παράθεση των μετρήσεων δίπλα δίπλα αποκαλύπτει ορισμένες αρκετά σαφείς τάσεις.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η Νέα Δημοκρατία διατηρεί σημαντική απόσταση από τους αντιπάλους της, χωρίς ωστόσο να καταγράφει ποσοστά που από μόνα τους παραπέμπουν σε αυτοδυναμία, παραμένοντας σαφώς μακριά από τον στόχο αυτό. Η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα εδραιώνεται στη δεύτερη θέση στις περισσότερες μετρήσεις, ενώ το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται σε ορισμένες από τις τελευταίες δημοσκοπήσεις να μειώνει την απόσταση.
Την ίδια ώρα, η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» της Μαρίας Καρυστιανού έχει χάσει μεγάλο μέρος της αρχικής δημοσκοπικής δυναμικής της, ενώ πίσω από τα μεγαλύτερα κόμματα σχηματίζεται μία εξαιρετικά πυκνή ζώνη μικρότερων σχηματισμών, ορισμένοι από τους οποίους κινούνται ελάχιστα πάνω ή κάτω από το κρίσιμο 3%.
Τι δείχνει ο μέσος όρος του Σεπτεμβρίου
Για να υπάρχει όσο γίνεται πιο καθαρή εικόνα, λαμβάνεται η τελευταία δημοσκόπηση κάθε εταιρείας που δημοσιεύτηκε μέσα στον Σεπτέμβριο, ώστε μια εταιρεία που πραγματοποίησε περισσότερες μετρήσεις να μην έχει μεγαλύτερη βαρύτητα στον τελικό μέσο όρο.
Στην πρόθεση ψήφου, ο συγκεντρωτικός μέσος όρος των μετρήσεων τοποθετεί:
| Κόμμα | Μ.Ο. πρόθεσης ψήφου | Μ.Ο. εκτίμησης / αναγωγής |
|---|---|---|
| Νέα Δημοκρατία | 25,61% | 29,99% |
| ΕΛΑΣ | 14,11% | 16,29% |
| ΠΑΣΟΚ | 10,41% | 12,46% |
| Ελληνική Λύση | 6,64% | 7,60% |
| ΚΚΕ | 5,81% | 6,87% |
| Ελπίδα για τη Δημοκρατία | 4,14% | 4,92% |
| Πλεύση Ελευθερίας | 3,95% | 4,73% |
| Φωνή Λογικής | 3,30% | 3,87% |
| ΜέΡΑ25 | 2,49% | 2,83% |
| ΣΥΡΙΖΑ | 1,29% | 1,59% |
| Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο | 1,08% | 1,11% |
| ΝΙΚΗ | 0,85% | 1,19% |
Είναι χαρακτηριστικό ότι τέσσερις μεγάλες μετρήσεις στα μέσα Σεπτεμβρίου έδιναν τη ΝΔ μεταξύ 29% και 31% στην εκτίμηση: MARC 31%, Pulse 30,5%, MRB 29% και Opinion Poll 31%. Στη συνέχεια η Metron Analysis την κατέγραψε στο 30,2%, η Real Polls στο 29,7% και η Interview στο 29,6%.
1. Η ΝΔ πρώτη, αλλά καθηλωμένη γύρω από το 30%
Το πρώτο συμπέρασμα είναι ίσως και το καθαρότερο. Η Νέα Δημοκρατία δεν απειλείται ως προς την πρώτη θέση, αλλά ταυτόχρονα δεν καταγράφει δημοσκοπική δυναμική που να αλλάζει ουσιαστικά τα δεδομένα.
Οι τέσσερις μετρήσεις των MARC, Pulse, MRB και Opinion Poll που δημοσιεύτηκαν αμέσως μετά τη ΔΕΘ την έφεραν μεταξύ 29% και 31% στην εκτίμηση, ενώ ανάλογη εικόνα έδωσαν αργότερα η Metron, η Real Polls και η Interview.
Το ενδιαφέρον είναι ότι το πακέτο της ΔΕΘ δεν προκάλεσε κάποια θεαματική δημοσκοπική μεταβολή. Η κυβερνητική παράταξη διατηρεί τις δυνάμεις της, αλλά η δημοσκοπική γραμμή της παραμένει σχεδόν οριζόντια.
Οι τέσσερις δημοσκοπήσεις και η «οριζόντια γραμμή» της ΝΔ – topontiki.gr
2. Η ΕΛΑΣ κρατά τη δεύτερη θέση, αλλά δεν πλησιάζει τη ΝΔ
Η ΕΛΑΣ εμφανίζεται δεύτερο κόμμα στο σύνολο ουσιαστικά των μετρήσεων του μήνα, με μέσο όρο περίπου 14,2% στην πρόθεση και γύρω στο 16,5%-17% όταν γίνεται αναγωγή.
Η απόσταση από τη ΝΔ, επομένως, παραμένει μεγάλη. Υπάρχουν πάντως σημαντικές αποκλίσεις ανά εταιρεία. Η Real Polls έδωσε στην ΕΛΑΣ 17,9% στην πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος, η MRB 17,4%, ενώ η Metron Analysis 15,8% και η Interview 15,4%.
3. Το ΠΑΣΟΚ παραμένει τρίτο, αλλά στο τέλος του μήνα μειώνει την απόσταση
Το ΠΑΣΟΚ κινείται κατά μέσο όρο περίπου στο 10,5% στην πρόθεση και λίγο πάνω από το 12% στην εκτίμηση.
Ωστόσο, μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατεύθυνση ορισμένων από τις τελευταίες μετρήσεις. Η Metron Analysis κατέγραψε 15,8% ΕΛΑΣ και 12,6% ΠΑΣΟΚ, ενώ η Opinion Poll έδωσε 15,9% έναντι 12,1%.
Δεν πρόκειται ακόμη για κοινό εύρημα όλων των εταιρειών, αποτελεί όμως μια μεταβολή που αξίζει να παρακολουθηθεί στις επόμενες μετρήσεις.
4. Η Καρυστιανού έχασε τη μεγάλη δυναμική του καλοκαιριού
Ίσως η μεγαλύτερη μεταβολή του Σεπτεμβρίου αφορά την «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» της Μαρίας Καρυστιανού.
Το κόμμα που πριν από λίγους μήνες εμφανιζόταν ακόμη και να διεκδικεί την τρίτη θέση έχει πλέον μετακινηθεί σε εντελώς διαφορετική δημοσκοπική περιοχή.
Στην Opinion Poll είχε φτάσει τον Ιούνιο στο 12,6% στην εκτίμηση, για να πέσει τον Σεπτέμβριο στο 4,8%. Στη MARC από 10,5% υποχώρησε στο 5,5%, στη MRB από 8,8% στο 5,2%.
Η Metron Analysis την κατέγραψε στο 4,4%, η Interview επίσης στο 4,4%, ενώ η Real Polls αποτέλεσε την αξιοσημείωτη εξαίρεση προς τα πάνω, με 7,5% στην πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος.
Άρα η Καρυστιανού παραμένει πάνω από το 3% στον μέσο όρο, αλλά η απόσταση από το κοινοβουλευτικό όριο είναι πολύ μικρότερη από εκείνη που έδειχναν οι πρώτες μετρήσεις.
5. Ένα πραγματικό μποτιλιάρισμα γύρω από το 3%
Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα του μήνα είναι ότι πολλά κόμματα βρίσκονται κοντά στο κατώφλι εισόδου στη Βουλή.
Η MRB είχε Πλεύση 3,9%, Φωνή Λογικής 3,8% και ΜέΡΑ25 2,3%.
Η Metron Analysis, αντίθετα, έδωσε Πλεύση 5,8%, Φωνή Λογικής 5,3% και ΜέΡΑ25 3,5%.
Αυτό σημαίνει ότι, ανάλογα με τη μέτρηση, τρία ή ακόμη και τέσσερα κόμματα βρίσκονται σε μια περιοχή όπου λίγα δέκατα μπορούν να αλλάξουν δραματικά τη σύνθεση της επόμενης Βουλής.
6. Από επτακομματική μέχρι και εννιακομματική Βουλή
Ακριβώς αυτή η συσσώρευση γύρω από το 3% κάνει εξαιρετικά αβέβαιο ακόμη και τον αριθμό των κομμάτων που θα εκπροσωπηθούν στην επόμενη Βουλή.
Η MARC, για παράδειγμα, έδινε εννιακομματική Βουλή, με ΜέΡΑ25 3,2%, Φωνή Λογικής 3,5%, Πλεύση και Ελπίδα στο 5,5%.
7. Ελληνική Λύση και ΚΚΕ αποτελούν τη δεύτερη «ταχύτητα»
Πίσω από ΝΔ, ΕΛΑΣ και ΠΑΣΟΚ διαμορφώνεται μια σχετικά ξεχωριστή ζώνη, στην οποία βρίσκονται Ελληνική Λύση και ΚΚΕ.
Η Ελληνική Λύση εμφανίζεται στις περισσότερες αναγωγές μεταξύ περίπου 6% και 9,5%, ενώ το ΚΚΕ συνήθως κινείται μεταξύ 6% και 7%, με ορισμένες υψηλότερες καταγραφές.
Η GPO, για παράδειγμα, είχε Ελληνική Λύση 9% και ΚΚΕ 8,8%, ενώ η MRB 9,4% και 6,7% αντίστοιχα.
8. Ο ΣΥΡΙΖΑ παραμένει πολύ κάτω από το 3%
Εντελώς διαφορετική είναι η εικόνα για τον ΣΥΡΙΖΑ. Οι μετρήσεις του Σεπτεμβρίου τον καταγράφουν σταθερά και αρκετά κάτω από το κοινοβουλευτικό όριο.
GPO 1,3% στην εκτίμηση, MRB 1,2%, MARC 1,6%, Metron 1,5%, Real Polls 0,8%, Interview 2,2%.
Πρόκειται για μία από τις ελάχιστες τάσεις στις οποίες οι εταιρείες, παρά τις μεθοδολογικές διαφορές τους, εμφανίζουν σχετικά κοινή εικόνα.
9. Το πραγματικό «τρίτο κόμμα» σε αρκετές μετρήσεις είναι οι αναποφάσιστοι
Υπάρχει ακόμη ένα στοιχείο που συχνά χάνεται όταν κοιτάμε μόνο την αναγωγή. Στην πραγματική πρόθεση ψήφου, οι αναποφάσιστοι παραμένουν πολυάριθμοι.
Η Real Polls τους μέτρησε στο 13,1%, ενώ στη MRB η συνολική «γκρίζα ζώνη» έφτασε το 18%. Ακόμη και στην Interview του τέλους Σεπτεμβρίου οι αναποφάσιστοι βρίσκονταν στο 9,1%.
Αυτό σημαίνει ότι ένα σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος δεν έχει ακόμη αποκρυσταλλώσει κομματική επιλογή, γεγονός που αυξάνει την αβεβαιότητα κυρίως για τα μικρότερα κόμματα.
10. Ο κατακερματισμός είναι ίσως το ισχυρότερο χαρακτηριστικό του νέου σκηνικού
Εάν υπάρχει ένα συμπέρασμα που διαπερνά σχεδόν όλες τις δημοσκοπήσεις του Σεπτεμβρίου, είναι ο κατακερματισμός.
Η ΝΔ βρίσκεται περίπου στο 30% στην εκτίμηση, η ΕΛΑΣ περίπου στο 16%-17% και το ΠΑΣΟΚ γύρω στο 12%. Ακόμη και αν αθροιστούν τα τρία πρώτα κόμματα, φτάνουν περίπου στο 59%.
Το υπόλοιπο εκλογικό σώμα μοιράζεται ανάμεσα σε Ελληνική Λύση, ΚΚΕ, Ελπίδα για τη Δημοκρατία, Πλεύση Ελευθερίας, Φωνή Λογικής, ΜέΡΑ25, ΣΥΡΙΖΑ και μια σειρά ακόμη μικρότερων σχηματισμών.
Και αυτό μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό. Διότι άλλο εκλογικό αποτέλεσμα προκύπτει εάν μείνουν εκτός Βουλής δύο ή τρία κόμματα που κινούνται στο 2,5%-2,9% και εντελώς διαφορετικό εάν περάσουν το 3% και οδηγήσουν σε Βουλή οκτώ ή εννέα κομμάτων.
Ο Σεπτέμβριος, επομένως, δεν έφερε ανατροπή στην κορυφή. Έδειξε όμως ένα πολιτικό σύστημα πολύ πιο κατακερματισμένο, με τη ΝΔ σταθερά πρώτη αλλά γύρω από το 30%, την ΕΛΑΣ να κρατά τη δεύτερη θέση χωρίς να απειλεί την πρωτιά, το ΠΑΣΟΚ να επιχειρεί να μειώσει την απόσταση και μια ολόκληρη ομάδα μικρότερων κομμάτων να δίνει μάχη γύρω από το όριο της κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης.
Και ίσως το σημαντικότερο για τις επόμενες δημοσκοπήσεις να μην είναι εάν η ΝΔ κερδίσει ή χάσει μισή μονάδα, αλλά πόσα κόμματα τελικά θα σταθεροποιηθούν πάνω από το 3% και πού θα κατευθυνθεί η μεγάλη δεξαμενή των αναποφάσιστων.
topontiki.gr
