Η περιβαλλοντική οργάνωση ΑΚΤΑΙΑ εξέδωσε το ακόλουθο δελτίο τύπου:
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ΑΚΤΑΙΑ: Το μέλλον των ελληνικών ακτών και οι προκλήσεις της επέκτασης των ΠΟΑΥ
Σοβαρά ερωτήματα για τη φέρουσα ικανότητα, τη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό περιβαλλοντικό δίκαιο και τον ρόλο των τοπικών κοινωνιών θέτει η πανελλαδική συμμαχία 58 οργανώσεων και 12 δήμων.
20 Μαΐου 2026
Οι ομιλίες και οι δημόσιες παρεμβάσεις των τελευταίων ημερών κατέστησαν ένα πράγμα απολύτως σαφές: εξακολουθεί να ασκείται έντονη πίεση για την επιτάχυνση της επέκτασης της βιομηχανικής ιχθυοκαλλιέργειας μέσω του πλαισίου των ΠΟΑΥ, παρά τις αυξανόμενες περιβαλλοντικές, επιστημονικές, νομικές και κοινωνικές ανησυχίες. Την ίδια στιγμή, οι επαναλαμβανόμενες αναφορές στη βιωσιμότητα, την κοινωνική αποδοχή, τη φέρουσα ικανότητα, τη διαφάνεια, το δίκτυο Natura 2000, την Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα και την ευρωπαϊκή περιβαλλοντική στρατηγική έρχονται σε έντονη αντίθεση με την πραγματικότητα στο πεδίο.
Σε ολόκληρη την Ελλάδα, οι προτεινόμενες περιοχές ΠΟΑΥ εγείρουν σοβαρά ερωτήματα: επιβαρυμένα ή υποβαθμισμένα υδάτινα σώματα βάσει της Οδηγίας-Πλαίσιο για τα Ύδατα, προγνωστικά μοντέλα που καταδεικνύουν σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, τεκμηριωμένη υποβάθμιση προστατευόμενων οικοτόπων Ποσειδωνίας, εγκαταλελειμμένες ή ανενεργές υποδομές, ανεπαρκής εποπτεία, περιορισμένη εφαρμογή των ελέγχων και σοβαρές ανησυχίες ως προς τη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό περιβαλλοντικό δίκαιο. Η Ελλάδα αντιμετωπίζει ήδη ένα σοβαρό πρόβλημα κληρονομιάς από εγκαταλελειμμένες και ανενεργές υποδομές ιχθυοκαλλιέργειας. Το ζήτημα αυτό δεν μπορεί να αγνοείται τη στιγμή που η χώρα καλείται να επιταχύνει περαιτέρω την επέκταση του ίδιου βιομηχανικού μοντέλου. Πολλές από τις Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων στις οποίες βασίζονται οι συγκεκριμένοι σχεδιασμοί έχουν επίσης δεχθεί έντονη κριτική για παρωχημένα δεδομένα, ανεπαρκή ανάλυση σωρευτικών επιπτώσεων και προβληματικές μεθοδολογίες.
Παράλληλα, η Ελλάδα καλείται να επεκτείνει ένα πολύ συγκεκριμένο βιομηχανικό μοντέλο: την εντατική εκτροφή σαρκοφάγων ειδών ψαριών σε ευαίσθητα παράκτια οικοσυστήματα. Πρόκειται για ένα παραγωγικό μοντέλο που δέχεται διεθνώς ολοένα και εντονότερη κριτική για τις περιβαλλοντικές του επιπτώσεις, την εξάρτησή του από άγριους ιχθυοπληθυσμούς ως πρώτη ύλη για ζωοτροφές και την πίεση που ασκεί στους θαλάσσιους οικοτόπους.
Ο δημόσιος διάλογος δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο σε αριθμούς εξαγωγών και στόχους παραγωγής, αγνοώντας την ευρύτερη οικονομική πραγματικότητα: τη φθίνουσα μακροπρόθεσμη δημιουργία θέσεων εργασίας, την αυξανόμενη συγκέντρωση του κλάδου, την εξάρτηση από δημόσια στήριξη, τις εκκρεμείς χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις και την οικονομική αξία που τίθεται σε κίνδυνο για τις ελληνικές ακτές, τα τουριστικά τοπία, την αλιεία και τα θαλάσσια οικοσυστήματα. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι επίσης η τάση υποβάθμισης του ρόλου των τοπικών κοινωνιών, του ουσιαστικού χωροταξικού σχεδιασμού και της πραγματικά ανεξάρτητης επιστημονικής τεκμηρίωσης. Η δημόσια αντίδραση παρουσιάζεται πολύ συχνά ως εμπόδιο που πρέπει να ξεπεραστεί, αντί να αναγνωρίζεται ως θεμιτή δημοκρατική απάντηση στην εκβιομηχάνιση περιοχών με υψηλή οικολογική, οικονομική και κοινωνική αξία.
Η διαβούλευση δεν μπορεί να είναι ουσιαστική όταν το πλαίσιο, οι τοποθεσίες και το ίδιο το μοντέλο επέκτασης εμφανίζονται ως προειλημμένα. Και η επιστημονική αξιοπιστία δεν μπορεί να υφίσταται όταν η ανεξάρτητη τεκμηρίωση απορρίπτεται απλώς επειδή είναι άβολη.
Οι ελληνικές ακτές δεν είναι αναλώσιμη βιομηχανική ζώνη. Είναι από τα σημαντικότερα μακροπρόθεσμα οικολογικά, οικονομικά, πολιτιστικά και κοινωνικά κεφάλαια της χώρας.
Σχετικά με την Ακταία
Η Ακταία είναι πανελλαδική συμμαχία 58 οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών με τη στήριξη 12 δήμων, που εκπροσωπεί παράκτιες κοινότητες σε όλη την Ελλάδα απέναντι στην επέκταση της βιομηχανικής ιχθυοκαλλιέργειας. Η Ακταία αντιτίθεται στο πλαίσιο των ΠΟΑΥ του 2011, το οποίο προβλέπει έως και 24πλάσια επέκταση των ζωνών ιχθυοκαλλιέργειας σε περίπου 240.000 στρέμματα κατά μήκος των ελληνικών ακτών, και υποστηρίζει την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, την ανεξάρτητη επιστήμη, τη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό περιβαλλοντικό δίκαιο και την ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στις αποφάσεις που επηρεάζουν τις θάλασσες και τις ακτές τους.
